Ministria e Mbrojtjes e Kosovës ka njoftuar se gjatë vitit 2026 do të nisë zbatimi i programit për shërbim ushtarak vullnetar për qytetarët. Ky vendim shënon një kthesë nga zotimi i mëparshëm i Qeverisë për shërbim të detyrueshëm, i cili u konsiderua i papërballueshëm financiarisht dhe ligjërisht.
Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka theksuar se programi është pjesë e Programit Kombëtar për Mbrojtje Gjithëpërfshirëse, miratuar në shtator 2024. Sipas tij, çdo qytetar do të mund të regjistrohet vullnetarisht dhe të bëhet pjesë e strukturave të Ushtrisë së Kosovës, pa ndikuar në punën e tij të përditshme. Ai e cilëson këtë model si më të përshtatshëm nga aspekti kushtetues dhe më të lehtë financiarisht.
Megjithatë, ish-komandanti i Forcës së Sigurisë të Kosovës, gjenerali Kadri Kastrati, ka ngritur pikëpyetje serioze. Sipas tij, Kosova nuk ka ende infrastrukturën e nevojshme organizative e ligjore për asnjërin nga dy modelet. Ai ka propozuar adoptimin e një modeli të frymëzuar nga praktika amerikane, ku të rinjtë marrin trajnim bazë teorik gjatë fundjavave dhe kthehen si rezervë potenciale e forcave të armatosura.
Shërbimi i detyrueshëm ushtarak kishte qenë premtim i kryeministrit Albin Kurti para ardhjes në pushtet, por nuk u përfshi në programin kombëtar të miratuar në 2024.